Sự biến mất của nhà nước Chăm-pa cổ đã tạo nên một giai thoại lịch sử về việc Việt Nam mở rộng lãnh thổ. Dù đã biến mất từ lâu nhưng các công trình kiến trúc độc đáo mà người Chăm-pa xưa đã để lại vẫn khiến nhiều người tò mò và tìm hiểu. Tháp Poshanu Phan Thiết nổi tiếng với quần thể di tích nổi tiếng thu hút sự quan tâm của nhiều du khách, đặc biệt là du khách quốc tế. Hãy cùng Phieuluu5chau.com khám phá địa điểm tham quan thú vị và nổi tiếng này của Bình Thuận nhé!
1. Giới thiệu về tháp Chàm Poshanu Mũi Né
1.1. Vị trí của Tháp Poshanu Bình Thuận
Tháp Poshanu hay tháp Chăm Po Sah Inư (tên gọi khác nữa là tháp Chăm Phố Hài) là tàn tích của một ngôi chùa Chăm gần như nguyên vẹn của Vương quốc Chăm tại phế tích Lầu Ông Hoàng – nơi diễn ra câu chuyện tình thu ca nổi tiếng của nhà thơ Hàn Mặc Tử với người con gái Mộng Cầm, chỉ cách trung tâm thành phố Phan Thiết khoảng 7km đi về phía Đông Bắc.
1.2. Lịch sử của tháp Chăm Poshanư
Được xây dựng để thờ thần Shiva, một vị thần quyền năng được người Chăm hết mực tôn thờ và tôn kính, được xây dựng vào cuối thế kỷ thứ VIII và đầu thế kỷ thứ IX.
Vào thế kỷ XV, có rất nhiều ngôi đền nhỏ với công trình kiến trúc tương đối đơn giản được xây dựng trong quần thể tháp để thờ Công chúa Poshanư, con trai của Vua Para Chanh. Tương truyền rằng, công chúa Poshanư là một người xinh đẹp, tài giỏi, chung thủy, thời đó đã dạy dân trồng lúa nước, dệt thổ cẩm và chăn nuôi… để tưởng nhớ tài năng và đức hạnh của nàng. Sau khi công chúa qua đời, người ta đã xây dựng một ngôi đền và đặt tên là Poshanư.
Từ năm 1992 tới năm 2000, khi chính quyền tỉnh Bình Thuận sửa chữa, xây dựng lại quần thể di tích đền này, các nhà khảo cổ đã phát hiện trong quần thể tháp Poshanu Phan Thiết còn có một ngôi đền có quy mô lớn hơn nhưng lại bị chôn sâu ở dưới lòng đất có lịch sử hơn 300 năm.
Chính nhờ những dòng nghệ thuật kiến trúc truyền thống tinh tế và độc đáo này đã lưu giữ rõ nét thời kỳ hoàng kim của Vương quốc Champa. Đến năm 1991, nơi đây đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
2. Tháp Poshanu – Nét đẹp trong tinh hoa nghệ thuật kiến trúc của người Chăm xưa ở Bình Thuận
Tháp Poshanu mang trên mình phong cách kiến trúc hòa Lai độc đáo, là một trong những phong cách kiến trúc cổ của người Chăm-pa xưa. Điều khiến tòa tháp trở nên huyền bí là việc vật liệu xây dựng làm bằng gạch nung đỏ liên kết chặt chẽ với nhau mà không cần bất kỳ chất kết dính nào khác, điều mà cho đến nay những nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích được.
Bốn mặt của tháp được thiết kế theo hình vuông, càng lên cao, thân tháp càng nhỏ lại, mặt ngoài có các cột hoa văn được chạm khắc tinh xảo, thể hiện sự uyển chuyển của văn hóa Chăm. Dù năm tháng đã trôi qua nhưng nó vẫn giữ được hình ảnh khá nguyên vẹn và và rõ nét.
Công trình kiến trúc đỉnh cao tượng trưng cho sự thịnh vượng của vương quốc này không chỉ xuất hiện ở đây mà còn có thể được nhìn thấy ở nhiều công trình nổi tiếng khác như: Tháp Chăm Poklong Garai, Thánh địa Mỹ Sơn và Tháp Po Dam…
Quần thể tháp Poshanu Bình Thuận gồm 3 tháp chính, tháp chính ở giữa cao 15m, tòa tháp lớn nhất có cổng chính hướng về phía Đông. Theo truyền thuyết, nơi đây được cho là nơi ở của các vị thần.
Liền kề với tòa tháp chính là tòa tháp thờ thần Lửa, tuy đơn giản nhưng rất uy nghiêm. Những đường nét hoa văn điêu khắc cũng đã bị hư hại rất nhiều theo thời gian, đây cũng là tòa tháp nhỏ nhất, chỉ cao 4m nhưng việc xây dựng và trang trí tương đối đơn giản.
Phía bắc là tòa tháp thờ Thần bò Nandin – linh vật cưỡi của vị thần Shiva. Tháp cao khoảng 12m, công trình khá giống với tháp chính nhưng các chi tiết đơn giản, nhìn tổng thể hài hòa.
3. Tham gia lễ hội thú vị tại tháp Poshanu
Để trải nghiệm tốt hơn về văn hóa người Chăm ở Bình Thuận, hòa mình vào không khí vui tươi, điệu múa nhịp nhàng của các cô gái Chăm trong trang phục lộng lẫy khiến du khách phải lòng Bình Thuận. Hãy đến đây vào các dịp lễ hội như: Lễ hội Kate – được tổ chức hàng năm vào ngày 1 tháng 7 theo lịch Champa (tháng 9 hoặc tháng 10 theo Dương lịch)…
Không chỉ được thưởng thức những điệu múa uyển chuyển, hay âm thanh của các nhạc cụ truyền thống như: Kanhi, trống Paranung và kèn Xaranai…, du khách còn có thể cúng thần linh và cầu may mắn, hạnh phúc, bình an cho bản thân và gia đình.
Ngày thường bạn không cần phải lo lắng vì ở đây còn có các buổi biểu diễn nghệ thuật dân gian Chăm-pa được ban quản lý tổ chức theo yêu cầu.
4. Nghe câu chuyện tình của nàng công chúa Poshanư
Du khách đến thành phố Phan Thiết và đến tham quan tháp chàm Poshanư được nghe nhiều câu chuyện gắn liền với tháp Poshanu ngày xưa, trong đó có chuyện tình của công chúa Poshanư.
Theo truyền thuyết, lịch sử ra đời của tháp Poshanu gắn liền với câu chuyện tình yêu vô cùng hạnh phúc nhưng cũng có nhiều niềm đau khổ của công chúa Poshanư với lãnh chúa Po Sahaniempar. Lãnh chúa là người theo đạo Hồi ở khu vực ngày nay là thị trấn Ma Lâm. Do khác biệt về tôn giáo mà cặp đôi đã trải qua nhiều trở ngại, sau cùng công chúa vẫn quyết định kết hôn với lãnh chúa.
Nhưng người em trai của công chúa không muốn chị gái của mình lấy chồng người ngoại tộc nên đã âm mưu chia rẽ hai người. Trong một lần hành hương trở về nhà, Po Sahaniempar không thấy vợ đang đợi mình và hiểu lầm rằng Công chúa Poshanư đã phản bội mình nên người đã bỏ nhà đi về phía nam.
Sau đó công chúa đã lặn lội đi tìm chồng để giải thích, khi đến Núi Ông (Tánh Linh), công chúa đã tìm thấy chồng mình nhưng lúc này lãnh chúa lại đem lòng yêu Chargo, người con gái dân tộc dân tộc Raglai. Đến cuối đời, công chúa Poshanư sống cô đơn ở Bianneh.
Để tưởng nhớ tình yêu và lòng biết ơn dành cho bà Poshanư, bà đã dạy dân cách trồng trọt, trồng bông, dệt vải, thậm chí cải thiện các quy tắc giao tiếp… Người Champa đã tạc một bức tượng cho bà và thờ trong tháp Poshanu.
Đến nay, các nghi lễ quan trọng của người Champa trong vùng đều được tổ chức tại tháp Poshanu, trong đó có những lễ hội lớn như Lễ Kate. Mỗi năm, tháp Poshanu đón rất nhiều du khách trong và ngoài tỉnh đến đây để cầu an và tìm hiểu về văn hóa, lịch sử của người Chăm xưa.
5. Lời kết
Dù trải qua bao biến cố, thăng trầm, tháp Poshanu đã bị phá hủy rất nhiều nhưng vẫn được coi là công trình kiến trúc độc đáo nhất của người Champa, bạn nên khám phá nếu có cơ hội ghé thăm nơi đây. Chuyến du lịch Bình Thuận, đặc biệt là đến Phan Thiết sẽ không trọn vẹn nếu không khám phá tháp Poshanu Mũi Né. Hãy theo dõi Phiêu Lưu 5 Châu để cập nhật thêm nhiều thông tin du lịch mới nhất nhé!
Xem thêm: Núi Tà Cú – địa danh du lịch Phật Giáo linh thiêng và nổi tiếng ở Bình Thuận
